Chàm sữa có lây không? 5 hiểu lầm bố mẹ thường gặp

Chàm sữa khiến da bé khô, đỏ và ngứa nên nhiều bố mẹ lo bệnh có thể lây sang vùng da khác hoặc lây cho người xung quanh. Bài viết giúp bố mẹ hiểu đúng về khả năng lây nhiễm, nhận biết dấu hiệu bất thường và chăm sóc da bé phù hợp.

Khi thấy hai má bé đỏ, khô, bong vảy hoặc ngứa ngáy, không ít bố mẹ lo lắng: Chàm sữa có lây không? Bé có lây cho anh chị em trong nhà không? Việc ôm, hôn hay dùng chung khăn có khiến người khác mắc eczema không?

Câu trả lời ngắn gọn là không. Chàm sữa, eczema hay viêm da cơ địa không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người này sang người khác qua tiếp xúc thông thường. Tuy nhiên, vùng da bị chàm có thể trầy xước và bội nhiễm. Khi đó, bố mẹ cần phân biệt tổn thương chàm với dấu hiệu nhiễm trùng để đưa bé đi khám kịp thời.

Chàm sữa là gì?

Trong cách gọi phổ biến, chàm sữa ở trẻ sơ sinh thường được dùng để nói về tình trạng eczema hoặc viêm da cơ địa xuất hiện ở trẻ nhỏ. Đây là tình trạng viêm da thường gây khô, đỏ, ngứa, bong vảy và có thể tái phát theo từng đợt.

Chàm sữa không xuất hiện do một nguyên nhân duy nhất. Tình trạng này thường liên quan đến hàng rào bảo vệ da suy yếu, phản ứng viêm của cơ thể, yếu tố cơ địa và di truyền. Trẻ có bố mẹ hoặc người thân mắc viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ, hen suyễn hay viêm mũi dị ứng có thể có nguy cơ cao hơn.

Một số yếu tố có thể khiến da bé bùng phát hoặc khó chịu hơn gồm:

• Thời tiết nóng, khô hoặc thay đổi nhiệt độ.

• Mồ hôi, nước bọt lưu lại trên da.

• Xà phòng, chất tẩy rửa hoặc sản phẩm có hương liệu.

• Quần áo thô ráp, bí nóng.

• Khói thuốc, bụi hoặc những tác nhân gây kích ứng riêng của từng bé.

• Gãi làm tổn thương hàng rào bảo vệ da.

Không phải mọi mảng đỏ trên da trẻ đều là chàm sữa. Rôm sảy, viêm da tiếp xúc, nấm da hoặc nhiễm khuẩn cũng có thể gây biểu hiện tương tự. Bố mẹ có thể tham khảo cách phân biệt chàm sữa và rôm sảy; nếu vẫn chưa chắc chắn, hãy để bác sĩ thăm khám thay vì tự chẩn đoán và tự bôi thuốc cho bé.

Chàm sữa có lây không?

Chàm sữa không lây. Eczema và viêm da cơ địa không do một tác nhân truyền nhiễm thông thường gây ra, vì vậy bố mẹ không thể “bị lây chàm” khi ôm, hôn, bế hoặc chăm sóc bé. Bé cũng không làm lây chàm sữa cho anh chị em hay các bạn khi vui chơi cùng nhau.

Các mảng chàm có thể xuất hiện ở nhiều vị trí hoặc trông như đang lan rộng. Điều này thường liên quan đến đợt bùng phát viêm da, tác nhân kích ứng hoặc việc bé gãi nhiều, chứ không phải tổn thương đang “lây” từ vùng da này sang vùng da khác.

Điểm bố mẹ cần lưu ý là da bị chàm thường khô, ngứa và dễ trầy xước. Khi hàng rào da bị tổn thương, vi khuẩn hoặc virus có thể xâm nhập và gây nhiễm trùng. Chàm sữa không lây, nhưng tình trạng nhiễm trùng xảy ra trên vùng da chàm cần được đánh giá và xử trí riêng.

5 hiểu lầm thường gặp về chàm sữa

1. “Ôm, hôn hoặc chạm vào bé sẽ bị lây chàm”

Đây là hiểu lầm phổ biến nhất. Vì chàm sữa không phải bệnh truyền nhiễm nên tiếp xúc thông thường không khiến bố mẹ hay người thân mắc bệnh.

Bé vẫn cần được ôm ấp, vui chơi và sinh hoạt bình thường. Việc xa lánh vì sợ lây không mang lại lợi ích cho làn da, đồng thời có thể khiến bố mẹ thêm căng thẳng trong quá trình chăm sóc.

2. “Chàm từ hai má lây sang cổ, tay hoặc chân”

Nhiều bố mẹ thấy ban đầu bé chỉ đỏ hai má, sau đó xuất hiện thêm vùng khô ngứa ở cổ, tay, chân nên cho rằng chàm đang tự lây lan. Thực tế, eczema có thể bùng phát ở nhiều vị trí tùy độ tuổi, cơ địa và tác nhân kích ứng.

Việc gãi không làm “truyền” chàm sang nơi khác, nhưng có thể khiến da trầy xước, viêm nặng hơn và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì vậy, bố mẹ nên cắt móng tay bé ngắn, giữ cơ thể thoáng mát và hạn chế để bé cào gãi vùng da tổn thương.

3. “Bé bị chàm sữa là do vệ sinh chưa sạch”

Chàm sữa không đồng nghĩa với việc bé ở bẩn hoặc được chăm sóc kém. Ngược lại, tắm quá lâu, dùng nước quá nóng, chà xát mạnh hoặc sử dụng nhiều xà phòng có thể làm mất lớp dầu tự nhiên và khiến da khô hơn.

Khi vệ sinh cho bé, bố mẹ nên ưu tiên nước ấm vừa phải, thời gian tắm ngắn và thao tác nhẹ nhàng. Nếu cần sản phẩm làm sạch, nên chọn loại dịu nhẹ, không hương liệu và phù hợp với làn da nhạy cảm. Bố mẹ có thể xem thêm hướng dẫn cách chọn sản phẩm chăm sóc da cho bé có làn da nhạy cảm. Sau tắm, thấm khô nhẹ thay vì chà khăn lên da.

4. “Bé bị chàm phải cách ly hoặc dùng đồ riêng hoàn toàn”

Vì chàm không lây nên bé không cần cách ly chỉ vì đang có một đợt bùng phát. Bé có thể sinh hoạt cùng gia đình và vui chơi phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Dù vậy, các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương vẫn nên được giữ sạch. Không dùng chung thuốc bôi hoặc đưa tay trực tiếp vào hũ kem dưỡng của nhiều người, vì thao tác này có thể làm sản phẩm nhiễm bẩn. Nếu da bé có biểu hiện nghi nhiễm trùng, bố mẹ nên hỏi bác sĩ về việc đi học, tiếp xúc gần và cách chăm sóc phù hợp.

5. “Chàm không lây nên da rỉ dịch, đóng vảy cũng không đáng lo”

Đây là hiểu lầm có thể khiến bố mẹ bỏ qua dấu hiệu bội nhiễm. Bản thân eczema không lây, nhưng hàng rào da tổn thương tạo điều kiện để vi khuẩn hoặc virus xâm nhập.

Bố mẹ nên đưa bé đi khám sớm nếu vùng da:

• Xuất hiện mụn nước hoặc mụn có mủ.

• Đóng vảy màu vàng, vàng cam hoặc giống màu mật ong.

• Rỉ dịch nhiều, sưng, nóng hoặc đau.

• Đỏ lan nhanh hay đột ngột trở nặng.

• Đi kèm sốt, mệt mỏi hoặc bé bú kém, sinh hoạt khác thường.

Không nên tự dùng thuốc kháng sinh, thuốc chứa corticoid hoặc các mẹo bôi đắp lên da trẻ khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Chàm sữa có lây qua sữa mẹ không?

Chàm sữa không lây qua sữa mẹ. Việc bé có biểu hiện eczema không có nghĩa là sữa mẹ “mang bệnh” hoặc mẹ cần ngừng cho bú.

Bố mẹ cũng không nên tự ý loại bỏ nhiều thực phẩm khỏi chế độ ăn của mẹ hoặc của bé chỉ vì nghi ngờ chàm liên quan đến dị ứng. Chế độ ăn kiêng không phù hợp có thể ảnh hưởng đến dinh dưỡng. Nếu bé có phản ứng rõ ràng sau ăn, nổi mề đay, nôn ói, khó thở hoặc được nghi ngờ dị ứng thực phẩm, gia đình cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá đúng.

Chăm sóc da bé bị chàm sữa như thế nào?

Mục tiêu chăm sóc là giảm kích ứng, giữ ẩm và bảo vệ hàng rào da. Bố mẹ có thể tham khảo các nguyên tắc sau:

Tắm nhanh bằng nước ấm

Cho bé tắm hoặc vệ sinh bằng nước ấm vừa phải, tránh nước nóng. Thời gian tắm nên ngắn, khoảng 5–10 phút. Không chà xát da bằng khăn thô, bông tắm hoặc dụng cụ có bề mặt ráp.

Chọn sản phẩm làm sạch dịu nhẹ

Hạn chế xà phòng mạnh, chất tạo mùi và sản phẩm tạo nhiều bọt. Nếu sử dụng sữa tắm cho bé sơ sinh, hãy ưu tiên công thức dịu nhẹ, không hương liệu và dùng lượng vừa đủ ở những vùng cần làm sạch.

Dưỡng ẩm ngay sau khi tắm

Sau khi tắm, thấm da bé nhẹ nhàng và thoa kem dưỡng ẩm khi da còn hơi ẩm. Nên chọn sản phẩm không hương liệu, có kết cấu phù hợp và dùng đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Giữ bé mát và hạn chế gãi

Cho bé mặc quần áo mềm, rộng và thoáng. Hạn chế để bé quá nóng hoặc đổ nhiều mồ hôi. Cắt móng tay ngắn, có thể dùng bao tay mềm phù hợp với độ tuổi nếu bé thường cào da khi ngủ.

Theo dõi tác nhân làm da bùng phát

Bố mẹ có thể ghi lại thời điểm da bé bị kích ứng, đỏ hoặc ngứa nhiều hơn, sản phẩm mới sử dụng, thời tiết, quần áo và hoạt động trong ngày. Nhật ký ngắn giúp nhận ra tác nhân kích ứng riêng của bé mà không phải kiêng khem hoặc loại bỏ quá nhiều thứ cùng lúc.

Nếu bác sĩ đã kê thuốc bôi, hãy sử dụng đúng vị trí, liều lượng và thời gian được hướng dẫn. Không tự tăng, giảm hoặc ngừng thuốc chỉ dựa trên thông tin truyền miệng.

Khi nào nên đưa bé đi khám?

Bố mẹ nên cho bé đi khám nếu:

• Đây là lần đầu bé xuất hiện mảng đỏ, khô, ngứa và gia đình chưa rõ nguyên nhân.

• Chăm sóc da đúng cách nhưng tổn thương không cải thiện hoặc tái phát thường xuyên.

• Ngứa làm bé quấy khóc, mất ngủ, bú kém hoặc ảnh hưởng sinh hoạt.

• Vùng da ở quanh mắt, lan rộng hoặc khiến bé rất khó chịu.

• Có bất kỳ dấu hiệu nghi nhiễm trùng nào như mủ, vảy vàng, rỉ dịch, đau, nóng, sưng, sốt hoặc tổn thương lan nhanh.

Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc thăm khám sớm giúp xác định đúng tình trạng da và lựa chọn cách điều trị phù hợp với độ tuổi.

Câu hỏi thường gặp

Eczema có lây không?

Không. Eczema, bao gồm viêm da cơ địa, không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây qua việc chạm, ôm, hôn hoặc sinh hoạt cùng người mắc bệnh.

Chàm sữa lây không khi dùng chung khăn?

Bản thân chàm sữa không lây qua khăn. Tuy nhiên, khăn của bé vẫn cần được giặt sạch, phơi khô và nên dùng riêng để bảo đảm vệ sinh, đặc biệt khi da đang trầy xước hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.

Chàm sữa có tự hết không?

Biểu hiện có thể cải thiện theo thời gian ở một số trẻ, nhưng chàm thường diễn tiến theo từng đợt và có thể tái phát. Chăm sóc hàng rào da đúng cách và tuân thủ hướng dẫn điều trị giúp kiểm soát triệu chứng tốt hơn.

Chàm sữa có phải do dị ứng thức ăn không?

Không phải trường hợp nào cũng do dị ứng thức ăn. Bố mẹ không nên tự ý cho bé hoặc mẹ đang cho con bú kiêng nhiều nhóm thực phẩm. Khi nghi ngờ dị ứng, cần được bác sĩ đánh giá trước khi thay đổi chế độ ăn.

Kết luận

Vậy chàm sữa có lây không? Câu trả lời là không. Chàm sữa, eczema và viêm da cơ địa không lây từ bé sang người khác, cũng không tự lây từ vùng da này sang vùng da khác. Điều quan trọng là bố mẹ chăm sóc hàng rào da nhẹ nhàng, hạn chế tác nhân kích ứng và theo dõi dấu hiệu bội nhiễm.

EBE ONE mong rằng những thông tin trên giúp bố mẹ bình tĩnh hơn khi đồng hành cùng làn da nhạy cảm của bé. Nội dung chỉ có mục đích tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

Nguồn tham khảo

1. NHS: Atopic eczema

2. Mayo Clinic: Atopic dermatitis (eczema) – Symptoms and causes

3. American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org: How to Treat & Control Eczema Rashes in Children

4. American Academy of Dermatology: Is that eczema or an infection on my child's skin?

CÔNG TY TNHH XNK ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN VIỆT THẮNG

Địa chỉ: 218/33 Bùi Văn Ngữ, Phường Tân Thới Hiệp, TPHCM

VPGD: 31 Nguyễn Thị Xinh, Phường Thới An, TP.HCM

Mã số thuế: 0317108002

Hotline: 0784.588.688        

Website: ebeone.vn

Email: ebeone.vn@gmail.com